ÇEKİŞMELİ BOŞANMA DAVASI NE KADAR SÜRER?

Boşanma, evlilik birliğinin sona ermesi anlamına gelir. Türkiye'de iki tür boşanma tipi vardır; anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma. Bu iki tür; süreçleri, gereklilikleri ve özellikleri bakımından birbirinden farklı ilerlemektedir. 

Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma sürecini karşılıklı olarak uzlaşma içinde yürüttüğü bir yöntemdir. Bu tür boşanmalarda, taraflar mal paylaşımı, çocukların velayeti, nafaka gibi konularda önceden anlaşmışlardır. Anlaşmalı boşanma süreci genellikle daha kısa sürer ve mahkemede tarafların anlaşmalarını belgeleyen bir protokol sunmaları yeterlidir.

Çekişmeli boşanma ise tarafların boşanma konusunda anlaşamadıkları durumlarda ortaya çıkar. Bu süreç, daha karmaşık bir yapıdadır ve mahkeme sürecinin daha uzun sürmesine neden olmaktadır.  

Anlaşmalı boşanma, daha hızlı ve az maliyetli bir süreç sunarken, çekişmeli boşanma daha uzun ve karmaşık bir hukuki mücadele gerektirmektedir. Biz de bu yazımızda çekişmeli boşanma davası sürecini ele alacağız. 

Çekişmeli boşanma nedir?

Çekişmeli boşanma, evlilik birliğinin sona ermesi amacıyla mahkeme önünde iki tarafın karşıt taleplerde bulunduğu bir süreçtir. Çekişmeli boşanma durumunda, tarafların talepleri birbirinden farklı ve çelişkilidir. Bu nedenle mahkeme, sürecin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için uzun bir inceleme süreci gerçekleştirmektedir.

Bu makalede, çekişmeli boşanma davalarının sürelerini etkileyen unsurlar ve genel süreç ele alınacaktır.

Çekişmeli Boşanma Davası Süreci

Çekişmeli boşanma davasında davayı açan taraf için en önemli aşama; dava dilekçesinin hazırlanma aşaması ve sunulmasıdır. Dava dilekçesinin eksiksiz hazırlanması davanın seyrini belirleyen önemli bir faktördür. Dava dilekçesi, mahkemeye sunulan ve davanın neden açıldığını, tarafların taleplerini ve gerekçelerini açıklayan bir belgedir. 

Dava dilekçesinin eksik veya hatalı hazırlanması durumunda, davacı aşağıdaki olumsuz sonuçlarla karşılaşabilir:

Davanın Reddi: Dava dilekçesinde yeterli bilgi ve delil sunulmaması, mahkemenin davayı reddetmesine sebep olabilir. Bu durumda, davacı, talep ettiği hakları elde edemez.

Davanın Uzaması: Eksik veya belirsiz bir dilekçe, mahkemenin ek süreler tanımasına ve taraflardan daha fazla bilgi talep etmesine yol açabilir. Bu da sürecin uzamasına sebep olur, dolayısıyla davacının bekleme süresi artar.

Hukuki Hakların Kaybı: Dava dilekçesinin eksiklikleri, davacının hukuki haklarının yeterince korunamamasına neden olabilir. Özellikle nafaka, velayet gibi kritik konularda taleplerin net bir şekilde ifade edilmemesi, davacının hak kaybı yaşamasına yol açabilir.

Dava Dilekçesi ve Davanın Açılması Süreci

Dava dilekçesinin eksiksiz ve doğru bir şekilde hazırlanması, davacının sürecin başında doğru bir zemin oluşturmasını sağlar. Bu nedenle, davacıların, hukuki süreçlerin karmaşık yapısını göz önünde bulundurarak profesyonel bir avukattan yardım alması, davanın başarıyla yürütülmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Cevap Dilekçesi Aşaması, Davalının Cevap ve İddialarını İlk Kez Sunduğu Aşama

Dava dilekçesi yazılıp dava açıldıktan sonra süreç hukuki olarak başlamış bulunur. Dava dilekçesinin karşı tarafa tebliğinden itibaren, karşı tarafın 15 günlük cevap verme süreci başlar. Bu aşamada, karşı taraf kendi iddialarını ve taleplerini belirtir. 

Cevaba Cevap Dilekçesi Aşaması, Davacının İddia ve Savunmalarını Tamamladığı Aşama

Karşı tarafın cevabının davacıya tebliğinden itibaren cevap verme süreci bu kez davacıya geçer ve karşı tarafın iddialarına karşı cevap vermek için tebliğden itibaren 15 günlük yasal süreç başlar. Cevaba cevap dilekçesi, davacının davalı tarafından ileri sürülen iddialara ve savunmalara karşı yanıt vererek kendi pozisyonunu güçlendirdiği bir adımdır. Cevaba cevap dilekçesi, çekişmeli boşanma davasının önemli aşamalarından biridir. Bu dilekçe, davacının davalı tarafından ileri sürülen iddialara karşı kendini savunma ve hukuki pozisyonunu güçlendirmek için son adımıdır. Davacı cevap cevap dilekçesiyle tüm iddia ve delillerini mahkemeye bildirmiş bulunmaktadır. 

İkinci Cevap Dilekçesi Aşaması, Dilekçe Teatisinin Tamamlandığı Aşama

Cevaba cevap dilekçesinin sunulmasının akabinde dilekçeler teatisinin son aşaması olan 2. Cevap dilekçesi, davalının davacının cevaba cevap dilekçesine karşı yanıt vermek üzere sunduğu son dilekçedir. Bu dilekçe, tarafların yazılı olarak karşılıklı iddia ve savunmalarını tamamlama aşamasında, davalının son savunma hakkını kullanmasını sağlar. Cevap dilekçesi, davalının sürecin sonunda son savunma fırsatıdır. Bu dilekçenin hazırlanmasında stratejik bir yaklaşım sergilenmelidir. Davalının iddialarını en güçlü şekilde ortaya koyabilmesi için delillerin uygun şekilde sunulması, hukuki argümanların titizlikle işlenmesi gerekmektedir. Bu noktada, hukuki danışmanlık alınması ve bir avukatın süreci yönetmesi, 
dilekçenin etkinliğini artıracaktır. 
Dilekçe Aşamasının Tamamlanmasının Ardından Duruşma Günü Verilir

Çekişmeli boşanma davalarında, dilekçelerin tamamlanmasının ardından, yargılamanın duruşmalı aşamasına geçilir. Bu süreç, dava dosyasının yazılı kısmının sona erdiği ve mahkemenin tarafları dinleyerek delilleri değerlendirmeye başlayacağı aşamadır. Dilekçe aşamasının tamamlanmasıyla, mahkeme duruşma günü belirler ve taraflara duruşmaya katılmaları için davetiye gönderir.

Çekişmeli boşanma davalarında yazılı yargılama aşaması, belirli dilekçelerin karşılıklı olarak sunulmasıyla tamamlanır. Bu süreç yukarıda da anlattığımız gibi şu sırayla ilerler:

Dava Dilekçesi: Davacı tarafından sunulur ve boşanma sebepleri, talepler ve deliller yer alır.
Cevap Dilekçesi: Davalı, davacıya karşı savunmalarını ve kendi taleplerini bu dilekçede belirtir.
Cevaba Cevap Dilekçesi: Davacı, davalının iddialarına yanıt vererek savunmasını güçlendirir.
2. Cevap Dilekçesi: Davalı, son kez davacının cevaba cevap dilekçesine karşı görüşlerini sunar.

Bu dilekçelerin tamamlanmasıyla birlikte mahkeme, dosyanın yazılı aşamasını sonlandırır. Eğer taraflardan biri süresi içinde dilekçesini sunmazsa, mahkeme eksik olan dilekçeye rağmen davayı devam ettirebilir.

Duruşma Günü Belirlenmesi

Dilekçelerin tamamlanmasının ardından, mahkeme duruşma günü belirler. Yukarıda da belirttiğimiz gibi dava dilekçesinin mahkemeye verilmesi aşamasından itibaren her bir cevap dilekçesi için taraflara tebliğden itibaren iki haftalık cevap süresi tanınmıştır. Bu sebeple dilekçeler aşaması en hızlı şekilde  6-8 hafta arasında tamamlanmaktadır. Dilekçelerin tamamlanmasının akabinde; mahkeme, davanın niteliğine ve iş yoğunluğuna göre duruşma tarihini belirler. Yoğunluk nedeniyle duruşma tarihleri birkaç ay sonrasına verilebilir. Bu noktada avukatın dosyayı takip etmesi, sürecin hızlı ve etkili bir şekilde ilerlemesini sağlar.

Mahkemenin duruşma günü belirlemesiyle tarafların mahkemede dinlenmesi aşamasına geçilir. Bu aşama, davanın yazılı yargılamadan çıkarak somut delillerin ve taraf beyanlarının değerlendirildiği kritik bir dönemeçtir. 

Delillerin Sunulması Aşaması

Çekişmeli boşanma davalarında delillerin sunulması aşaması, davanın en kritik ve zaman alıcı süreçlerinden biridir. Bu aşamada taraflar, iddia ve savunmalarını desteklemek amacıyla mahkemeye ellerindeki delilleri sunarlar. Aynı zamanda, mahkeme tarafından talep edilen veya taraflarca istenen bilirkişi raporları, davanın seyrini etkileyen önemli belgelerden biridir. Delillerin sunulması, tanıkların dinlenmesi, bilirkişi raporlarının hazırlanması ve bu süreçlerin yönetilmesi, davanın hızını ve sonucunu büyük ölçüde etkiler.

Delillerin eksiksiz ve zamanında sunulması, davanın hızlı ilerlemesi açısından kritiktir. Eğer taraflar delilleri zamanında sunmazsa, mahkeme yeni duruşma tarihleri belirler ve süreç uzayabilir. 

Bilirkişi Raporları Alınması

Çekişmeli boşanma davalarında, bazı hukuki veya teknik konularda mahkeme, bir bilirkişinin görüşüne başvurabilir. Bilirkişi raporlarının hazırlanması genellikle uzun sürebilir, çünkü bilirkişiler mahkemeye sunulan belgeleri incelemek, gerekli araştırmaları yapmak ve ardından raporlarını hazırlamak zorundadırlar.

Bilirkişi raporları mahkemeye sunulduktan sonra, taraflara bu raporlarla ilgili beyanlarını sunma hakkı tanınır. Taraflar, bilirkişi raporuna itiraz edebilir ve kendi görüşlerini dile getirebilirler. Taraflara genellikle 2 haftalık bir süre verilir ve bu süre içinde, raporun eksik veya hatalı olduğunu düşündükleri kısımlara itiraz edebilirler. İtirazlar, bilirkişinin tekrar rapor hazırlamasına veya ek rapor talep edilmesine neden olabilir. 

Avukatın Süreci Hızlandırmada Rolü

Avukatın, delillerin sunulması ve bilirkişi raporlarının alınması aşamalarındaki rolü, davanın süresini büyük ölçüde etkiler. Deneyimli bir avukat, sürecin etkili bir şekilde ilerlemesini sağlamak için aşağıdaki yollarla süreci hızlandırır:

Delillerin Zamanında Sunulması: Avukat, delillerin mahkemeye eksiksiz ve süresinde sunulmasını sağlayarak, mahkemenin duruşmaları ertelemesinin önüne geçer. Belgelerin hazırlanması, tanıkların organize edilmesi ve tüm delillerin düzenli şekilde mahkemeye iletilmesi, sürecin uzamaması açısından önemlidir.

Bilirkişi Taleplerinin Yönetimi: Avukat, bilirkişi raporlarının zamanında alınması için bilirkişiye gerekli belgeleri sağlar ve sürecin etkin şekilde yönetilmesini takip eder. Bilirkişi raporlarına itiraz durumlarında da süreci hızlandırmak için avukatın dikkatli bir strateji izleyerek ek rapor talep etmeksizin savunma yapması, davanın hızlı ilerlemesine katkıda bulunabilir.

Karar Aşaması 

Çekişmeli boşanma davasında tüm deliller toplandıktan, tanıklar dinlendikten ve bilirkişi raporları sunulduktan sonra mahkeme karar aşamasına gelir. Bu aşamaya gelmek yaklaşık 1.5-2 yıl sürmektedir. Beyanların zamanında verilmemesi, itirazların zamanında yapılmaması gibi unsurlar bu süreci uzatmaktadır.  

Mahkeme kararı, boşanmanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceği, varsa çocukların velayeti, nafaka, mal paylaşımı ve tazminat gibi konular hakkında nihai hükmü içerir.

Mahkeme, kararını verdikten sonra bu kararı gerekçeli karar olarak yazılı şekilde taraflara tebliğ eder. Gerekçeli karar, mahkemenin hangi hukuki ve maddi sebeplerle bu sonuca vardığını, hangi delillere dayandığını detaylı bir şekilde açıklar. Taraflar, gerekçeli kararın kendilerine tebliğ edilmesinden itibaren iki hafta içinde itiraz etme hakkına sahiptir. Bu itiraz süreci, istinaf veya temyiz başvurusu yoluyla gerçekleştirilir.

Eğer taraflardan biri karara itiraz ederse, dava üst mahkemeye taşınır. Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) tarafından incelenecek olan dava, burada yeniden değerlendirildikten sonra karar verilir. Üst mahkemelerdeki inceleme süresi, iş yüküne bağlı olarak genellikle 1-2 yıl arasında değişebilir. Ancak bu süre, davanın niteliğine ve dosya yoğunluğuna göre uzayabilir veya kısalabilir.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

Çekişmeli boşanma davasının ne kadar süreceği, davanın niteliğine, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların kapsamına ve mahkemenin iş yüküne bağlı olarak değişiklik gösterir. Genel olarak, çekişmeli bir boşanma davası, delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, bilirkişi raporlarının hazırlanması gibi unsurlar göz önünde bulundurulduğunda 1-2 yıl arasında sonuçlanabilir. Ancak bu süre, tarafların delil ve taleplerine, ayrıca mahkemelerin yoğunluğuna göre uzayabilir.

İtiraz halinde dava üst mahkemeye taşınır ve istinaf ya da temyiz süreci, ek olarak 1-2 yıl kadar sürebilir. Yani boşanma davası, ilk derece mahkemesi kararından itibaren kesinleşene kadar toplamda 2-4 yıl arasında sonuçlanabilir.

Dava sürecinin hızlandırılmasında avukatın etkin rolü büyüktür. Avukat, delillerin zamanında toplanmasını sağlamak, süreçleri yakından takip etmek ve hukuki hakların korunmasında aktif olmak suretiyle, davanın gereksiz şekilde uzamasını önleyebilir. Bu nedenle, çekişmeli boşanma davalarında avukat desteği almak, sürecin daha sağlıklı ve hızlı ilerlemesi açısından önem taşır.